Wil je lokaal een AI-model draaien? Dan draait alles om één ding: VRAM — het geheugen op je videokaart. Hoe meer VRAM, hoe grotere en slimmere modellen je kunt laden. In dit artikel leggen we uit wat je nodig hebt, wat het kost, en welke laptops op dit moment de beste keuze zijn.
Waarom VRAM alles bepaalt
Een taalmodel (LLM) moet volledig in het geheugen geladen worden om snel te werken. Bij Windows-laptops is dat het VRAM van de NVIDIA GPU. Bij MacBooks is het het unified memory dat gedeeld wordt tussen CPU en GPU.
De vuistregel: een model van 7 miljard parameters (7B) heeft ~4-5 GB nodig in geoptimaliseerd formaat (Q4). Een 13B-model vraagt ~8 GB, een 70B-model ~40 GB. Hoe meer VRAM, hoe groter het model dat je kunt draaien — en hoe beter de antwoorden.
Wat kun je draaien met hoeveel VRAM?
- Llama 3.2 3B
- Phi-3 Mini (3.8B)
- Mistral 7B (Q4)
- Gemma 2 2B
- Llama 3.1 8B
- Mistral 7B (volledige kwaliteit)
- Gemma 2 9B
- DeepSeek Coder 6.7B
- Llama 3.1 70B (Q4)
- Mixtral 8x7B
- Qwen 2.5 32B
- DeepSeek V3 (deels)
Windows-laptops: GPU is koning
Bij Windows-laptops bepaalt de NVIDIA-videokaart wat je kunt draaien. Let op: de laptop-versie van een GPU heeft soms minder VRAM dan de desktop-versie. Hieronder de belangrijkste opties met actuele richtprijzen.
| GPU | VRAM | Laptop vanaf | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| RTX 4060 | 8 GB | ~€1.100 | Kleine modellen (3B-7B). Goed startpunt |
| RTX 4070 | 8 GB | ~€1.500 – €1.850 | 7B-modellen comfortabel, snellere inferentie |
| RTX 4080 | 12 GB | ~€2.200 | 13B-modellen, meerdere kleine modellen tegelijk |
| RTX 4090 | 16 GB | ~€3.000+ | Grotere modellen tot ~30B |
| RTX 5070 Ti / 5090 | 16–24 GB | ~€2.500+ | Nieuwe generatie, 32B-modellen volledig in VRAM |
Concrete voorbeelden
- →Lenovo Legion Slim 5 — 16 inch, AMD Ryzen 7, RTX 4070 (8 GB), 32 GB RAM, 1 TB SSD. €1.849 bij MediaMarkt. Prima voor 7B-modellen met snelle inferentie.
- →ASUS ROG Strix / Lenovo Legion Pro — met RTX 4070 of hoger. Vanaf ~€1.500 bij Coolblue. Kijk ook naar aanbiedingen op Tweakers Pricewatch voor de laagste prijs.
- →Budget tip: een RTX 4060-laptop (8 GB VRAM) vanaf ~€1.100 is genoeg om modellen als Phi-3 Mini en Llama 3.2 3B vlot te draaien. Perfect om te beginnen.
MacBook: unified memory als troef
Apple's M-serie chips hebben een groot voordeel voor lokale AI: het geheugen wordt gedeeld tussen CPU en GPU. Een MacBook Pro met 24 GB unified memory kan dat volledige geheugen gebruiken voor het laden van een model — veel meer dan de 8 GB VRAM van een gemiddelde Windows-laptop-GPU.
Het nadeel: Apple's GPU is trager per berekening dan een NVIDIA-chip. Maar voor modellen die net niet in het VRAM van een NVIDIA-kaart passen, wint de Mac door het grotere geheugen.
| Model | Chip | Geheugen | Prijs vanaf | Geschikt voor |
|---|---|---|---|---|
| MacBook Air 15" | M4 | 16 GB | ~€1.579 | 7B-modellen, stil en draagbaar |
| MacBook Pro 14" | M4 Pro | 24 GB | ~€2.149 | 13B-modellen, comfortabel 7B |
| MacBook Pro 16" | M4 Max | 36–48 GB | ~€3.999 | 70B-modellen (Q4), Mixtral |
| MacBook Pro 16" | M4 Max | 128 GB | ~€6.099 | Llama 3.1 405B (Q4) |
Prijzen gebaseerd op Coolblue.nl en Apple.nl (maart 2026). Bekijk ook Tweakers voor prijsvergelijking.
Desktop: meer VRAM voor minder geld
Heb je geen laptop nodig? Een desktop biedt veel meer VRAM per euro. Desktop-GPU's hebben meer VRAM dan hun laptop-varianten, en je kunt er eventueel twee plaatsen.
| Videokaart | VRAM | Prijs vanaf | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| RTX 4060 Ti | 8–16 GB | ~€350 | 7B-modellen, goede instap |
| RTX 4070 Super | 12 GB | ~€530 | 13B-modellen comfortabel |
| RTX 4080 | 16 GB | ~€1.050 | Grotere modellen tot 30B |
| RTX 4090 | 24 GB | ~€1.400 | 70B-modellen (Q4), de koning |
Richtprijzen maart 2026. Vergelijk actuele prijzen op Tweakers Pricewatch, Coolblue en MediaMarkt.
Pro tip: tweedehands RTX 3090
Een tweedehands NVIDIA RTX 3090 met 24 GB VRAM is te vinden vanaf ~€700 op Marktplaats of Tweakers Vraag & Aanbod. Qua VRAM evenveel als een RTX 4090, voor de helft van de prijs. Iets langzamer, maar voor LLM-inferentie maakt dat weinig uit. Eén van de beste prijs-prestatie opties voor lokale AI.
Windows of Mac: wat moet je kiezen?
De keuze hangt af van je prioriteiten:
- →Kies Windows als je de snelste inferentie wilt, een desktop kunt gebruiken, of een beperkt budget hebt. NVIDIA-GPU's zijn sneller per euro.
- →Kies Mac als je grotere modellen op een laptop wilt draaien. 24-48 GB unified memory maakt modellen mogelijk die op een Windows-laptop niet in het VRAM passen.
- →Kies een desktop als je het maximale wilt. Een RTX 4090 met 24 GB VRAM kost ~€1.400 los — een fractie van een high-end laptop.
Onze aanbeveling per budget
- RTX 4060 (8 GB VRAM)
- 16 GB RAM, 512 GB SSD
- Draait: 3B-7B modellen
- 24 GB unified memory
- Stil, draagbaar, efficiënt
- Draait: 7B-13B modellen
- 24 GB VRAM
- Snelste inferentie
- Draait: tot 70B modellen
Waar kopen?
Vergelijk altijd de prijs. De drie grootste Nederlandse platformen:
- →Tweakers Pricewatch — de beste prijsvergelijker. Vergelijkt tientallen winkels en toont prijsgeschiedenis.
- →Coolblue — uitstekende service en snelle levering. Iets hogere prijzen, maar fijne retourregeling.
- →MediaMarkt — regelmatig scherpe aanbiedingen, vooral bij uitlopende modellen.
Klaar om te beginnen?
Heb je je hardware? Op onze homepagina vind je een stap-voor-stap handleiding om Ollama te installeren en je eerste model te draaien.